ОҚу пӘні бойынша глоссарий

Аннигиляция – бір-бірімен соқтығысқан кезде бөлшектің және оған сәйкес антибөлшектің басқа бөлшекке түрлену процесі.

Антиферромагнетизм – заттағы атомдардың немесе иондардың магниттік моменті антипараллель, ал магнит өрісі болмаған кездегі магниттелуі нөлге тең магнетизм.

Валенттік алқап – температура абсолют нөл болғанда валентті электрондармен бүтіндей толтырылған, электрондардың энергия мәнінің рұқсат етілген алқабы.

Газ разряды – электр тоғының газ арқылы өту процесі.

Доғалық разряд – газ плазма күйінде болатын, катод разрядтың өзімен қыздырылған пайда болған электрондар иондауында басты роль атқаратын, тогының үлкен тығыздығы бар өздік газ разряды.

Диполдық электр моменті – диполь зарядын оның иініне көбейтіндісіне тең және ось бойымен теріс зарядтан оң зарядқа бағытталған, электр диполін сипаттайтын вектор.

Умов-Пойтинг векторы – электромагниттік өрістің энергия ағынының тығыздық векторы.

Өзара индуктивтілік – бір контурдағы ток күші мен басқа контурды баса өтетін, сол ток жасаған магнит ағыны арасындағы, екі контурдың пропорционалдық коэффициентін анықтауға арналған электр тізбегінде магнит байланысының сипаттамасы.

Инварианттылық – физикалық шарттар өзгерген кездегі физикалық шамалардың өзгеріссіз қалуы.

Индукциялық ток – индукцияның электр қозғаушы күшінен туған, тұйық контурдағы электр тогы.

Қанығу тогы – газ иондануының берілген интенсивтілігі кезінде мүмкін болатын максимал электр тогы.

Құйынды өріс – қандай да бір тұйық контур бойынша айналмасы нөлге тең болмайтын векторлық өріс.

Магнетик - барлық заттарға олардың магниттік қасиеттерін қарастырған кезде қолданылатын термин.

Өткізгіштік ток – өткізгіштегі электр өрісінің әсерінен пайда болатын электр тогы.

Плазма – оң және теріс зарядтардың тығыздығы іс жүзінде бірдей болатын, бүтіндей немесе бөліктеп ионданған газ.

Разрядтық аралық - электр разряды өтетін газдағы электрод аралық кеңістік.

Реостат – электр тізбегіндегі ток пен кернеуді оның кедергісін өзгерту жолымен реттеуге арналған құрылғы.

Тәж разряды – беттік қисықтығы үлкен (үшкір) электродтардың маңайында кенет біртекті емес электр өрісінде пайда болатын жоғары вольтті өздік газ разряды.

Транзистор – құрамында екі p-n өтуі және электр тербелістерін күшейтуге және генерациялауға, сонымен бірге басқа да мақсаттар үшін электр тізбегіне жалғауға арналған үш түйіспесі бар жартылай өткізгішті құрал.

Трансформатор – айнымалы электр тогының кернеуін жоғарылатуға немесе төмендетуге арналған құрал.

Триод – үш электродты электрондық шам немесе үш электродты жартылай өткізгіш құрылғы.

Ферримагнетизм – иондардың құрамына кіретін магниттік моменттер екі немесе көп жүйе астылықтарын құрайтын заттың күйі.

Ферримагнетик – ферромагнетизмді байқататын зат.

Фуко токтары – массивті өткізгіштерде пайда болатын индукциялық токтар.